ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIREHandel emisjami CO2
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


SPONSOR SERWISU


KONTAKT




Fundusz Sprawiedliwej Transformacji - skorzystamy, ale pod warunkami
15.01.2020r. 14:02

dr Aleksandra Gawlikowska-Fyk,
dr Joanna Maćkowiak-Pandera
Komisja Europejska przedstawiła projekt rozporządzenia w sprawie Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. To instrument, który ma przybliżyć Unię do osiągnięcia neutralności klimatycznej w 2050 r. i zapobiec ewentualnemu wykluczeniu społecznemu. Choć Polska zaproponowała utworzenie funduszu, to przespaliśmy dyskusję o jego kształcie.
Co to jest Fundusz Sprawiedliwej Transformacji?

Fundusz Sprawiedliwej Transformacji (FST) to pierwszy ważny filar Europejskiego Zielonego Ładu - flagowego projektu przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen. Jego koncepcja jest opisana w przedstawionym właśnie projekcie rozporządzenia. Będzie ono teraz negocjowane pomiędzy Radą, Komisją Europejską i Parlamentem. Celem Funduszu Sprawiedliwej Transformacji jest zapobieganie wykluczeniu społecznemu i niesprawiedliwemu rozkładowi kosztów transformacji między grupami społecznymi i krajami z różnym miksem energetycznym. Według pierwotnych założeń miał być to fundusz dla regionów węglowych. Wówczas Polska byłaby jego największym beneficjentem, bo z 237 tys. górników w Europie niemal połowa zatrudniona jest w Polsce. Jednak chętnych w kolejce po pieniądze ustawiło się wielu. Ostateczne ponad 100 regionów w UE będzie mogło się ubiegać o środki, bo już nie chodzi o odejście od węgla, tylko od emisji ze wszystkich paliw kopalnych. W ostatnim roku Komisja intensywnie pracowała nad koncepcją funduszu. To był czas, żeby przedstawiać swoje propozycje. Teraz, po publikacji projektu rozporządzenia, które będzie przyjmowane zwykłą większością głosów w Radzie Europejskiej, zmiany będą bardzo trudne.

Jak będzie finansowana sprawiedliwa transformacja?

Fundusz Sprawiedliwej Transformacji to zupełnie nowa pozycja w unijnym budżecie. Jego wysokość to 7,5 mld euro, z czego Polska może liczyć na maksymalnie 2 mld, bo taki limit środków na kraj został zapisany w rozporządzeniu.

W praktyce tworzony jest mechanizm dźwigni, ponieważ 7,5 mld euro ma być uzupełnione środkami państw członkowskich pochodzącymi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Komisja oczekuje, że każde państwo dołoży z tych funduszy co najmniej 1,5-krotność (a maksymalnie 3-krotność) tego, co otrzyma z FST. Łącznie ma to dać od 30 do nawet 50 mld euro.

FST jest jednak tylko częścią szerszego pomysłu Komisji na finansowanie transformacji. Drugi uzupełniający element to wsparcie dedykowane sprawiedliwej transformacji z programu InvestEU (kontynuacji Planu Junckera). A trzeci to pożyczki z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (który niedługo zostanie przemianowany na unijny bank klimatyczny). Te trzy strumienie środków - FST, InvestEU oraz EBI - nazywane są przez Komisję Mechanizmem Sprawiedliwej Transformacji. Łącznie - 100 mld euro.

Jak można skorzystać z FST?

FST będzie miał jeden priorytet - umożliwienie regionom i ich mieszkańcom przestawienie się na gospodarkę neutralną klimatycznie i zniwelowanie negatywnych skutków społecznych i ekonomicznych tej zmiany. Formalnie będzie instrumentem polityki... spójności, która od teraz ma jeszcze mocniej wspierać transformację i ochronę klimatu.

Alokacje krajowe będą odzwierciedlać wyzwania związane z transformacją w regionach o najwyższych emisjach gazów cieplarnianych. Najwięcej dostaną te, które emitują najbardziej oraz utracą najwięcej miejsc pracy w górnictwie. Ale pod warunkiem ścisłego powiązania z przygotowanymi przez państwa członkowskie krajowymi planami na rzecz energii i klimatu (KPEiK) i określenia ścieżki osiągnięcia neutralności klimatycznej na poziomie kraju. Regiony górnicze będą więc mogły skorzystać ze środków, jeżeli Polska przedstawi plany ich transformacji. De facto będą to plany wyjścia z węgla. Wówczas środki FST będzie można wykorzystać m.in. na nowe inwestycje i tworzenie miejsc pracy. Co istotne, fundusz nie będzie wspierał ani inwestycji w energetykę jądrową, ani innych opartych o paliwa kopalne.

Wnioski

Finalna wersja FST jest podporządkowana celowi neutralności klimatycznej i pokonywaniu społecznych barier dla zmian. Jest daleka od pomysłu wsparcia regionów węglowych. W Polsce przespaliśmy okres wykuwania się tekstu rozporządzenia, w tym czasie w kolejce do funduszu ustawiło się wiele regionów i cały sektor paliw kopalnych. Fundusz mocno wiąże finansowanie nowych projektów z realizacją celów energetyczno-klimatycznych. Choć Polska przykładnie pod koniec grudnia 2019 r. przesłała krajowy plan a rzecz klimatu i energii (KPEIK) na czas - zadeklarowane działania nie prowadzą do realizacji celów klimatycznych na 2030 r., na które się zgodziliśmy w ramach UE. Tym bardziej do neutralności klimatycznej w 2050 r. Bez aktualizacji planu i uspójnienia z celami na 2030 r. i 2050 r. Polska będzie na straconej pozycji w dyskusji o unijnym budżecie.
Forum Energii

DODAJ KOMENTARZ
Redakcja portalu CIRE informuje, że publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu CIRE. Redakcja portalu CIRE nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Przesłanie komentarza oznacza akceptację Regulaminu umieszczania komentarzy do informacji i materiałów publikowanych w portalu CIRE.PL
Ewentualne opóźnienie w pojawianiu się wpisanych komentarzy wynika z technicznych uwarunkowań funkcjonowania portalu. szczegóły...

Podpis:


Poinformuj mnie o nowych komentarzach w tym temacie




cire
©2002-2020
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE